Wallix PAM چیست؟

 Wallix PAM (Privileged Access Management) یک راهکار جامع مدیریت دسترسی‌های سطح بالا است که برای حفظ امنیت حساب‌های کاربری با دسترسی ویژه (privileged accounts)  طراحی شده است. این محصول برای جلوگیری از سوء‌استفاده، حملات سایبری و نشت داده در محیط‌های سازمانی کاربرد دارد. همچنین، این ابزار کمک می‌کند تا حساب‌های حساس مدیریتی امن نگه داشته شوند.

به عبارت دیگر، ابزار Wallix PAM محصولی عملی و تجاری از مفهوم PAM است و همه‌ی ویژگی‌های اصلی مدیریت دسترسی‌های سطح بالا، مانند کنترل، ایجاد محدودیت، پایش و ثبت فعالیت حساب‌های privileged را ارائه می‌دهد. بنابراین، شرکت‌های کوچک، متوسط و بزرگ توسط Wallix PAM می‌توانند از حساب‌هایی که دسترسی مستقیم به سیستم‌ها و داده‌های حساس دارند، محافظت نموده و تمام سیاست‌های امنیت سایبری را اجرا نمایند.

 

چرا PAM مهم است؟

  • حساب‌های مدیریتی و با امتیازات بالا بیش از ۷۴٪ جزء اصلی‌ترین اهداف حملات سایبری و نفوذهای امنیتی هستند.
  • سرقت رمزعبور و سوء‌استفاده از حساب‌های مدیریتی یکی از مهمترین راه‌های حمله‌ی هکرها است. زیرا، این حساب‌ها، دسترسی مستقیم به سیستم‌ها، سرورها و داده‌های حیاتی سازمان دارند.
  • ابزار Wallix PAM می‌تواند این حساب‌ها را با کنترل دقیق، ایجاد محدودیت در دسترسی‌ها، پایش و ثبت فعالیت کاربران، و محافظت از رمزهای عبور، احتمال حملات داخلی و خارجی به زیرساخت‌های سازمانی را کاهش دهد.

نقش Wallix PAM

 

معماری و اجزای اصلی Wallix 

1. مدیریت دسترسی  (Access Manager)

این بخش نقطه ورود کاربران privileged به سیستم است و نقش دروازه‌ی کنترل دسترسی را دارد. از این رو، تمام درخواست‌های دسترسی برای ورود به منابع حساس توسط این مولفه بررسی می‌شود. Access Manager  با توجه به سیاست‌های امنیتی از پیش تعریف‌شده، مشخص می‌کند چه کاربری، به کدام منبع، با چه سطح دسترسی و در چه بازه زمانی مجاز به اتصال باشد.

 

2. مخزن رمز عبور (Password Vault)

در معماری Wallix PAM تمام credential ها (رمزهای مدیریتی) در یک مخزن، به صورت رمزنگاری‌شده ذخیره می‌شوند و کاربر، رمز را به صورت مستقیم نمی‌بیند. این باعث می‌شود که رمزها به اشتراک گذاشته نشوند، علاوه براین، از کپی و افشای آنها جلوگیری خواهد شد.

 

3. مدیریت و پایش نشست‌ها  (Session Manager)

تمام ارتباطات مدیریتی چون:  SSH، RDP، SQL، Web و سایر پروتکل‌های دسترسی سطح بالا از طریق Session Manager برقرار می‌شوند. در نتیجه، هر بار که دسترسی سطح بالا به یک منبع حساس اعطاء می‌شود، فعالیت‌های کاربر به صورت زیر تحت کنترل قرار می‌گیرد:

  • ثبت و ضبط نشست‌ها (Recording)
  • پایش زنده فعالیت کاربران (Live Monitoring)
  • ذخیره‌سازی تمام فعالیت‌ها و جزئیات نشست‌ها برای Audit و Incident Response

این قابلیت برای تحلیل جرائم سایبری، گزارش‌دهی امنیتی و تطابق با الزامات قانونی و استانداردهای امنیتی که از اهداف اصلی PAM است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

4. مدیریت دسترسی ماشین به ماشین (AAPM)

در معماری پیشرفته Wallix PAM، تنها کاربران انسانی پوشش داده نمی‌شوند.
دسترسی‌های خودکار مانند:

  • اسکریپت‌ها
  • سرویس‌ها
  • Job های زمان‌بندی‌شده

از طریق AAPM مدیریت می‌شوند تا رمزهای عبور  Hardcoded از کدها و فایل‌های پیکربندی شده حذف شوند.  Wallix یک روش امن برای استفاده از credential ها بدون افشای مستقیم رمز عبور است.

 

5. Privilege Elevation & Delegation Management (PEDM)

کنترل دقیق و افزودن موقت دسترسی‌های سطح بالا توسط قابلیت PEDM امکان‌پذیر می‌شود، بدون اینکه کاربر به‌ صورت دائمی دارای دسترسیAdministrator  یا Root باشد. در این مدل، دسترسی به بخش‌های حساس تنها در زمان نیاز و برای انجام وظایف مشخص فراهم می‌شود و پس از آن، سطح دسترسی به حالت محدود بازمی‌گردد.

 

منابع هدف (Target Systems) در Wallix PAM

منابعی که تحت حفاظت Wallix PAM قرار می‌گیرند، شامل:

  • سرورها (Linux / Windows)
  • دیتابیس‌ها
  • تجهیزات شبکه
  • سیستم‌های OT / ICS
  • سرویس‌های Cloud و Hybrid

نکته مهم این است که هیچ Agent اجباری روی این سیستم‌ها نصب نمی‌شود که این موضوع استقرار و نگهداری را بسیار ساده می‌کند.

 

 ویژگی‌ها و مزایای Wallix PAM

1. اعمال اصول حداقل دسترسی (Least Privilege)

فقط به کاربران و سرویس‌هایی که نیازمند دسترسی به منابع حساس یا انجام یک کار مشخص هستند، برای مدت مشخص و موقتی اجازه دسترسی داده می‌شود، که این را می‌توان با سیاست‌های امنیتی دقیق مدیریت کرد .پس، باعث کاهش خطر سوءاستفاده داخلی و حملات lateral movement در شبکه می‌شود.

 

2. کاهش سطح حمله و افزایش امنیت (Reduced Attack Surface)

محدود کردن دسترسی‌ها به منابع حساس و مدیریت credentialها باعث می‌شود هکرها نتوانند از حساب‌های مدیریتی در شبکه سوء استفاده نمایند. همچنین، از نفوذهای داخلی و خارجی جلوگیری می‌کند.

 

3. ثبت و پایش کامل فعالیت‌ها

ضبط و نظارت نشست‌های مدیریت‌شده‌، گزارش‌دهی دقیق و قابل جستجو، و در نهایت، امکان بازبینی اقدامات مدیران به ‌منظور بررسی‌های امنیتی و انطباق با استانداردها.

 

4. پشتیبانی از محیط‌های Hybrid, Cloud و On‑Prem

Wallix PAM به صورت Agentless طراحی شده و می‌تواند در محیط‌های ترکیبی بدون نیاز به تغییرات زیاد در زیرساخت‌ها استقرار یابد.

 

5. پشتیبانی از MFA و یکپارچه‌سازی با ابزارهای SIEM و IAM

این ابزار امکان یکپارچه‌سازی با راهکارهای احراز هویت چندمرحله‌ای و سیستم‌های مانیتورینگ تحت شبکه مثل IAM ،MFA و SIEM را برای دید کامل و امنیت جامع دارا میباشد.

 

6. سازگار با قوانین و استانداردهای امنیتی

برای صنایع مثل مالی، سلامت یا دولتی که نیاز به گزارش‌دهی و سازگاری با GDPR،  NIS2وHIPAA  یا سایر قوانین دارند، Wallix PAM ابزاری مناسب فراهم می‌کند تا به‌ راحتی امکان تهیه گزارش‌ها و شواهد لازم برای تیم‌های امنیتی فراهم شود.

 

Use Caseهای واقعی Wallix PAM

Wallix PAM در سناریوهای واقعی سازمانی استفاده می‌شود؛ جایی که کنترل دسترسی‌های سطح بالا مستقیماً با امنیت، انطباق و کاهش ریسک ارتباط دارد. چند نمونه کاربردی:

 

  • مدیریت دسترسی ادمین‌های IT بدون اشتراک‌گذاری رمز عبور:

ادمین‌ها می‌توانند به سرورها و سیستم‌های حساس متصل شوند بدون اینکه رمز عبور مدیریتی را بدانند یا دریافت کنند. Wallix PAM دسترسی را برقرار می‌کند، نشست را پایش می‌کند و پس از پایان کار، دسترسی قطع می‌شود.

نتیجه: ریسک سرقت رمز عبور و سوء‌استفاده از حساب‌های ادمین به حداقل می‌رسد.

 

  • کنترل دسترسی پیمانکاران و اشخاص ثالث بدون VPN:

پیمانکاران، مشاوران یا تیم‌های پشتیبانی خارجی فقط به منابع مشخص و در بازه زمانی محدود دسترسی دارند. تمام فعالیت‌های آن‌ها ثبت و ضبط می‌شود و نیازی به ایجاد دسترسی دائمی یا VPN گسترده وجود ندارد.

نتیجه: دسترسی اشخاص ثالث کاملاً کنترل‌شده، موقت و قابل پیگیری است.

 

  • ایمن‌سازی دسترسی OT / ICS در صنایع حساس:

در صنایع انرژی، تولید یا زیرساخت‌های حیاتی، دسترسی به سیستم‌های صنعتی بدون تغییر در معماری آن‌ها و بدون نصب Agent انجام می‌شود، در حالی که تمام دسترسی‌ها تحت کنترل و پایش کامل قرار دارند.

نتیجه: امنیت سیستم‌های صنعتی بدون ایجاد اختلال در فرآیندهای عملیاتی حفظ می‌شود.

 

  • حذف رمزهای عبور از اسکریپت‌ها و فرآیندهای CI/CD:

Wallix PAM امکان حذف رمزهای Hardcoded از اسکریپت‌ها، Jobها و فرآیندهای خودکار را فراهم می‌کند. در نتیجه، حتی فرآیندهای اتوماسیون نیز بدون افشای رمز عبور و به‌صورت امن اجرا می‌شوند.

نتیجه: ریسک نشت اطلاعات در فرآیندهای DevOps و اتوماسیون به‌شدت کاهش می‌یابد.

 

  • مدیریت دسترسی مدیران دیتابیس با ثبت کامل فعالیت‌ها:

دسترسی مدیران دیتابیس به داده‌های حساس با کنترل دقیق، ثبت کامل دستورات اجراشده و گزارش‌گیری قابل Audit انجام می‌شود؛ موضوعی که برای انطباق با مقررات بسیار حیاتی است.

نتیجه: شفافیت کامل در دسترسی به داده‌های حساس و آمادگی برای ممیزی‌های قانونی.

 

سناریوی حمله و نقش Wallix PAM در جلوگیری از آن

در بسیاری از حملات سایبری پیشرفته، هدف اصلی مهاجم دسترسی به حساب‌های دارای دسترسی سطح بالا (Privileged Accounts) است. زیرا با در اختیار داشتن این حساب‌ها، مهاجم می‌تواند به‌راحتی کنترل بخش بزرگی از زیرساخت سازمان را در دست بگیرد. در ادامه، چند سناریوی رایج حمله و نقش Wallix PAM در کاهش یا خنثی‌سازی آن‌ها بررسی می‌شود.

 

1. سرقت Credential (Credential Theft)

سناریو بدون PAM:
در صورت افشای رمز عبور یک حساب ادمین (از طریق فیشینگ، بدافزار یا نشت اطلاعات)، مهاجم می‌تواند مستقیماً به سرورها و سیستم‌های حساس متصل شود. این دسترسی معمولاً بدون محدودیت زمانی، بدون ثبت فعالیت مؤثر و بدون امکان تشخیص سریع سوء‌استفاده انجام می‌شود.

نقش Wallix PAM:
Wallix PAM با حذف نیاز به دانستن یا ذخیره رمز عبور توسط کاربران، احتمال سوء‌استفاده از Credentialهای سرقت‌شده را به‌شدت کاهش می‌دهد. حتی اگر رمز عبور افشا شود:

  • دسترسی مستقیم به سیستم‌ها امکان‌پذیر نیست.
  • نشست‌ها تحت کنترل و پایش کامل قرار دارند.
  • فعالیت‌های غیرعادی سریع‌تر شناسایی می‌شوند.

نتیجه: سرقت رمز عبور به‌تنهایی برای نفوذ کافی نخواهد بود.

 

2. حرکت جانبی در شبکه (Lateral Movement)

سناریو بدون PAM:
پس از نفوذ اولیه، مهاجم با استفاده از حساب‌های مدیریتی، به‌صورت تدریجی در میان سرورها، دیتابیس‌ها و تجهیزات شبکه حرکت می‌کند تا به دارایی‌های حیاتی دست یابد. این حرکت اغلب بدون هشدار و دید کافی انجام می‌شود.

نقش Wallix PAM:
Wallix PAM دسترسی‌های سطح بالا را محدود به منابع مشخص و از پیش تعریف‌شده می‌کند. مهاجم حتی در صورت دسترسی به یک حساب:

  • نمی‌تواند آزادانه به سایر سیستم‌ها متصل شود.
  • هر تلاش برای دسترسی ثبت و قابل بررسی است.
  • الگوهای رفتاری غیرمعمول قابل شناسایی هستند.

نتیجه: حرکت جانبی مهاجم محدود و قابل ردیابی می‌شود.

 

3. تهدیدات داخلی (Insider Threat)

سناریو بدون PAM:
کاربران داخلی دارای دسترسی سطح بالا (مانند ادمین‌ها یا مدیران دیتابیس) می‌توانند عمداً یا سهواً باعث نشت اطلاعات، تغییرات مخرب یا سوء‌استفاده از منابع شوند، بدون اینکه شفافیت کافی وجود داشته باشد.

نقش Wallix PAM:
با ثبت کامل نشست‌ها و فعالیت‌ها:

  • تمام اقدامات کاربران privileged قابل مشاهده و بازبینی است.
  • مسئولیت‌پذیری افزایش می‌یابد.
  • رفتارهای پرریسک سریع‌تر شناسایی می‌شوند.

نتیجه: ریسک تهدیدات داخلی کاهش یافته و شفافیت عملیاتی افزایش می‌یابد.

 

4. سوء‌استفاده از دسترسی‌های مدیریتی (Abuse of Admin Rights)

سناریو بدون PAM:
حساب‌های دارای دسترسی دائمی Administrator یا Root معمولاً بیش از نیاز واقعی کاربر مجوز دارند. این موضوع باعث افزایش سطح حمله و احتمال سوء‌استفاده می‌شود.

نقش  Wallix PAM:
با استفاده از قابلیت‌هایی مانند PEDM:

  • دسترسی‌های سطح بالا فقط در زمان نیاز و برای وظایف مشخص اعطا می‌شوند.
  • دسترسی دائمی حذف می‌شود.
  • پس از پایان کار، سطح دسترسی به حالت محدود بازمی‌گردد.

نتیجه: اصل Least Privilege به‌صورت عملی اجرا شده و ریسک سوء‌استفاده به حداقل می‌رسد.

 

تفاوت Wallix PAM با راهکارهای سنتی VPN و Jump Server

بسیاری از سازمان‌ها هنوز تصور می‌کنند ترکیب VPN  و حساب‌های Admin برای دسترسی به منابع حساس کافی است. اما در حقیقت، این راهکار، کنترل و شفافیت لازم را برای حساب‌های privileged فراهم نمی‌کند.

 

چرا VPN و Jump Server جای PAM را نمی‌گیرند؟

  • کنترل محدود: VPN صرفاً دسترسی شبکه‌ای ایجاد می‌کند، اما کنترلی روی دسترسی‌ها و سطح مجوز کاربران ندارد.
  • بدون ثبت کامل نشست‌ها: Jump Server ممکن است دسترسی موقت فراهم کند، اما Session Recording و پایش دقیق فعالیت‌ها را ندارد.
  • عدم اجرای اصول Least Privilege واقعی: کاربران اغلب دسترسی بیشتری از نیاز واقعی خود دارند، که این باعث افزایش سطح حمله می‌شود.
  • Audit غیرقابل اعتماد: بدون ثبت دقیق نشست‌ها و فعالیت‌ها، مدیریت ریسک و انطباق با استانداردها مثل:  GDPR، HIPAA، NIS2) امکان‌پذیر نیست.

 

نقش Wallix PAM

Wallix PAM این محدودیت‌ها را رفع مینماید:

  • دسترسی‌ها را موقت، دقیق و مبتنی بر نیاز واقعی اعطا می‌کند.
  • تمامی نشست‌ها ضبط و پایش شده و امکان بازبینی برای Audit و Incident Response وجود دارد.
  • حساب‌های privileged تحت کنترل دقیق و سیاست‌های امنیتی قابل تنظیم قرار می‌گیرند.
  • حتی در صورت دسترسی غیرمجاز، Wallix PAM محدودیت‌ها و نظارت‌های امنیتی جلوی سوءاستفاده را می‌گیرند.

 

مقایسه Wallix PAM با رقبا

  •  Agentless واقعی
  • پوشش OT / ICS
  • سادگی استقرار
  • تمرکز روی اروپا و Compliance
  • AAPM قوی

 

مخاطبان هدف Wallix PAM

  • CISO
  • IT Manager
  • SOC
  • DevOps
  • OT Security